വയനാട്ടിലെ മലയോര മേഖലകളിലുള്ളവർക്ക് വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണം നിത്യ സംഭവമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പുലർച്ചെ വീടിന് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ കാട്ടാനയോ കടുവയോ പുലിയോ മുന്നിൽ വരുന്നത് സാധാരണ കാഴ്ചയായി. അല്ലെങ്കിൽ വന്യജീവി ആക്രമണത്തിൽ ആരെങ്കിലും മരിച്ചെന്നോ പരിക്കേറ്റെന്നോ ഉള്ള വാർത്ത കേട്ടാണ് ഓരോ ദിവസവും വയനാട്ടുകാർ ഉണരുന്നത്. ഓരോ വർഷവും ചുരുങ്ങിയത് ഒരു ഡസൻ പേരുടെ ജീവനെങ്കിലും വന്യജീവി ആക്രമണത്തിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ മൂന്നും നാലും ഇരട്ടി ആളുകൾക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ജീവച്ഛവമായി കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതം 1972-ൽ സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ വനത്തിനുള്ളിലുള്ളവരെ പുറത്താക്കാതെയാണ് അതിർത്തി നിർണയിച്ചത്. ഇതാണ് ഈ പ്രശ്നം ഇത്ര സങ്കീർണ്ണമാക്കിയത്. വന്യജീവി സങ്കേതം ആരംഭിച്ച് ഏകദേശം 25 വർഷത്തോളം കാര്യമായ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പിന്നീട് വന്യജീവികൾ ജനവാസ മേഖലകളിലേക്ക് ഇറങ്ങാൻ തുടങ്ങി. മതിൽ, കിടങ്ങ്, ജൈവ വേലി, സോളാർ ഫെൻസിംഗ്, റെയിൽ പാത്തി വേലി, എ.ഐ. ഫെൻസിംഗ്, തൂക്ക് ഫെൻസിംഗ് എന്നിവയൊക്കെ സ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും വന്യമൃഗങ്ങളെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന് പുറമെ, സൗത്ത്, നോർത്ത് വയനാട് ഫോറസ്റ്റ് ഡിവിഷന് സമീപമുള്ള ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലും വന്യമൃഗ ശല്യം രൂക്ഷമാണ്.

പുനരധിവാസ പദ്ധതിയും പരാജയപ്പെട്ടു

വനത്തിനുള്ളിൽ കഴിയുന്നവരെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാൻ കൊണ്ടുവന്ന സ്വയം സന്നദ്ധ പുനരധിവാസ പദ്ധതിയും പൂർണ്ണമായി വിജയിച്ചില്ല. വനത്തിനുള്ളിലെ 14 സെറ്റിൽമെന്റുകളിൽ നിന്നുള്ളവരെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാനായിരുന്നു ആദ്യ പദ്ധതി. അമ്മവയൽ, കോളൂർ, കൊട്ടങ്കര, അരകുഞ്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആളുകൾ പൂർണ്ണമായി മാറിയെങ്കിലും മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലെ ആളുകൾ പൂർണ്ണമായി മാറിയിട്ടില്ല.

ഒരു കുടുംബത്തിലെ പ്രായപൂർത്തിയായ അംഗങ്ങളെ ഒരു കുടുംബമായി കണക്കാക്കി 10 ലക്ഷം രൂപയാണ് ആദ്യം സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകിയത്. പിന്നീട് റീബിൽഡ് കേരളയുടെ ഭാഗമായി ഇത് 15 ലക്ഷമാക്കി ഉയർത്തി. കുണ്ടൂർ, കാപ്പാട് ഭാഗത്തുള്ള ചിലർ ഇതിനാൽ മാറിത്താമസിച്ചു. എന്നാൽ ഈ പദ്ധതിയിലെ അശാസ്ത്രീയത കാരണം പലരും മാറാൻ തയ്യാറായില്ല. കാരണം, കൂടുതൽ സ്ഥലമുള്ളവർക്കും 15 ലക്ഷം രൂപയാണ് ലഭിക്കുന്നത്. വൻകിട ഭൂവുടമകളായ പലർക്കും കൃഷിയിൽ നിന്ന് വർഷം തോറും ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ വരുമാനം ലഭിക്കുമ്പോൾ ഈ 15 ലക്ഷം മതിയാകുന്നില്ല. എന്നാൽ അഞ്ച് സെന്റും പത്ത് സെന്റുമുള്ള ആളുകൾ ഈ പദ്ധതിയെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും മാറിത്താമസിക്കാൻ തയ്യാറാകുകയും ചെയ്തു.

ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ വനത്തിൽ നിന്ന് മാറില്ല

വനവുമായി ഇഴചേർന്ന് ജീവിക്കുന്ന പ്രാക്തന ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ വനത്തിൽ നിന്ന് മാറിത്താമസിക്കാൻ തയ്യാറല്ല. അവരുടെ സംസ്‌ക്കാരം വനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായതുകൊണ്ട് വനത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്നത് അവരുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ജീവിതവും മരണവുമെല്ലാം വനത്തിൽ തന്നെ വേണമെന്ന് അവർക്ക് നിർബന്ധമുണ്ട്. ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരെ പുനരധിവസിപ്പിക്കാനുള്ള ഫണ്ട് വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവർ മാറിത്താമസിക്കാൻ തയ്യാറാകാത്തതിനാൽ അത് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ തന്നെ കിടക്കുകയാണ്. വനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജീവിക്കുന്ന ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരെ നിർബന്ധിച്ച് മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാനും സാധ്യമല്ല.
വയനാട്ടിലെ മനുഷ്യനും വന്യജീവികളും തമ്മിലുള്ള ഈ സംഘർഷം എങ്ങനെയാണ് പരിഹരിക്കേണ്ടതെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും നിർദ്ദേശങ്ങളുണ്ടോ?